Os ydych am oroesi, rhaid i chi fod yn gryf ac yn glyfar
Amser maith yn ôl, roedd tri ffrind agos: Mr Haearn, Mr Gwydr a Mr Picl. Roedd Mr Haearn wedi'i wneud o haearn, Mr Gwydr o wydr, a Mr Picl o bicls. Pobl dlawd oedden nhw, yn methu gweithio, ac roedden nhw'n byw mewn bwthyn bach wrth ymyl castell mawr yr ellyll.
Aethon nhw i gegin yr ellyll a bwyta, yna mynd yn ôl i'w bwthyn bach. Ond un diwrnod, wrth iddyn nhw fwyta, gwelodd gwraig yr ellyll nhw yn y gegin. Aeth yn ddig a dweud wrthyn nhw na ddylen nhw ddod yno.
Drannoeth daethon nhw'n ôl a dechrau bwyta yn y gegin, ond gwelodd hi nhw, ac roedd hi'n gynddeiriog y tro hwn. Rhedon nhw, ond aeth hi ar eu hôl, ac y tro hwn daliodd Mr Gwydr a chwythu arno. Cododd Mr Gwydr i'r awyr a syrthio i lawr, yna chwalu'n ddarnau a marw. Roedd ei ffrindiau'n drist, ond doedd dim byd y gallen nhw ei wneud drosto.
Drannoeth eto, aeth Mr Haearn a Mr Picl yn ôl a dechrau bwyta, ond aeth hi ar eu hôl unwaith eto. Rhedon nhw i ffwrdd, ond dilynodd hi nhw, a'r tro hwn daliodd Mr Picl a chwythu arno. Cododd yntau i'r awyr a syrthio i lawr, yna holltodd yn ddau a marw. Roedd Mr Haearn yn drist iawn ac yn ddig, ac roedd arno eisiau dial.
Drannoeth, aeth Mr Haearn i gegin yr ellyll a dechrau bwyta. Gwelodd hi ef a gofyn iddo a oedd eisiau marw fel ei ffrindiau. Dywedodd Mr Haearn na allai ei ladd, felly chwythodd arno, a chododd Mr Haearn i'r awyr a syrthio i lawr, ond ni fu farw am ei fod wedi'i wneud o haearn. Chwythodd yn gryfach na'r tro cyntaf, ond ni fu farw o hyd. Ceisiodd eto, ond y tro hwn, wrth iddi chwythu arno, holltodd ei cheg a chwarddodd Mr Haearn am ei phen.
Aeth at y teiliwr i gael pwytho ei cheg yn ôl at ei gilydd. Wedyn, aeth i fwthyn bach Mr Haearn a galw arno, "Tyrd allan os wyt ti'n ddyn cryf!". Daeth Mr Haearn allan o'i fwthyn bach, ac fe geisiodd hithau chwythu arno, ond holltodd ei cheg eto. Chwarddodd Mr Haearn am ei phen. Roedd hi'n gandryll, ac aeth at y teiliwr i gael pwytho ei cheg unwaith eto.
Felly, allai hi mo'i ladd, ond meddyliodd am ei ddal pan ddeuai i'w chegin. Drannoeth, aeth Mr Haearn i'r gegin, ond daliodd gwraig yr ellyll ef, ei roi mewn sach gref a chlymu'r sach â rhaff crogwr, a dewisodd ei merch Memona i gadw llygad ar Mr Haearn.
Roedd gwraig yr ellyll eisiau coginio Mr Haearn a gwahodd ei theulu i gyd i'w fwyta, felly dywedodd wrth ei merch am fod yn ofalus i beidio ag agor y sach. Yna gadawodd y tŷ i fynd i wahodd ei theulu i ddod draw am swper.
Clywodd Mr Haearn hi'n dweud ei bod am ei fwyta. Meddyliodd sut i ddianc o'r sach. Dechreuodd gnoi gwm yn swnllyd a dweud "Gwm coch, mmmm, iym iym! Gwm gwyrdd, mmmm, iym iym! Gwm glas, mmmm, iym iym!", gan ailadrodd hyn lawer gwaith. Yn ffodus, roedd merch yr ellyll (Memona) eisiau gwm cnoi, felly gofynnodd i Mr Haearn roi darn o gwm iddi.
Dywedodd Mr Haearn wrthi na allai roi gwm iddi am fod y sach wedi'i chlymu. Dywedodd wrthi y gallai wneud twll bach yn y sach, ond atebodd hi na allai, am fod ei mam wedi gorchymyn iddi beidio ag agor y sach. Felly arhosodd Mr Haearn am funud, yna ailadrodd "Gwm coch!!! mmmm, iym iym! Gwm gwyrdd!!!! mmmm, iym iym! Gwm glas!!!!! mmmm, iym iym!" O'r diwedd, dywedodd hi y gwnâi dwll bach.
Gwnaeth dwll bach, yna dweud "Rho ddarn o gwm i mi, os gweli di'n dda". Ond dywedodd Mr Haearn wrthi na allai estyn y gwm allan am fod y twll yn rhy fach, felly lledodd hi ef a gofyn iddo "Nawr, wnei di roi'r gwm i mi, plîs?", ond eto dywedodd, "Na, alla i ddim, dyw'r twll ddim yn ddigon mawr!". Lledodd y twll ymhellach fyth, ond ni chytunodd Mr Haearn nes bod y twll yn ddigon mawr iddo allu dod allan drwyddo.
Pan ddaeth gwraig yr ellyll yn ôl gyda'i theulu, gwelon nhw fod y bwyd eisoes ar y bwrdd. Dywedodd gwraig yr ellyll fod ei merch yn wych am ei bod wedi coginio Mr Haearn, felly dechreuon nhw fwyta.
Ond ar ôl iddyn nhw orffen bwyta, aeth gwraig yr ellyll at yr oergell, agor y rhewgell, a gweld pen ei merch. Sgrechiodd "Na OOOOOOO!?!????" a dechrau crio, ond dechreuodd Mr Haearn chwerthin a rhedeg i ffwrdd i do tŷ'r ellyll.
Dilynodd hi ef i'r to, ond gwnaeth Mr Haearn hwyl am ei phen a dweud "Dyma grys Memona", yna taflu'r crys ati. Roedd hi'n beichio crio, yna dywedodd "Dyma ffrog Memona", a'i thaflu ati. Yna dywedodd "Dyma nicers Memona", a'u taflu ati hefyd.
O'r diwedd rhedodd Mr Haearn i ffwrdd i le pell, yn fodlon ei fod wedi dial am farwolaeth ei ffrindiau a bod gwraig yr ellyll wedi colli popeth roedd hi'n ei garu.
Moeswers y stori hon yw:
